على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

97

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و پاداش . و با ذكر جميل و ثواب . و اجر داشتن ف ل . : عوض داشتن و مزد و جزا داشتن . و داراى ذكر جميل گرديدن . اجر ( ajor ) و ( ojor ) ا . ع . آجر و خشت پخته . اجراء ( ajr ' ) ص . ع . دلير و بهادر و با جرأت . اجرء ( ajro ' ) ع . ج جرو و جر و جر . و اجرا ( ejr ) ا . پ . پارچه‌اى كه جهت ساختن لباس كافى بود . اجرا ( ejr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وقوع . و حاصل . و آراسته . و مرتب و ادا و اطاعت و اجرا شدن ف ل : وقوع يافتن . و اجرا كردن ف م . : حاصل كردن . و اجراى حق كردن و اجراى شرع كردن : عدالت كردن و حكم به حق نمودن . و اجراى فرمان خدا كردن : اطاعت فرمان خدا كردن . و اجراى حدود كردن ف م . : حد زدن و حد جارى كردن . اجراء ( ajr ' ) ع . ج جرو و جرو و جرو و جرى . اجراء ( ejr ' ) م . ع . چون واوى باشد با بچه شدن سباع . و چون يائى بود يق اجراه اجراء : راند او را و روان كرد . قوله تعالى بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها بالضم من اجريت السفينة و بالفتح من جرت السفينة و رست . و نيز اجراء : وكيل كردن كسى را . و وكيل فرستادن . و دانه بستن گياه . اجراب ( ejr b ) م . ع . اجربوا اجرابا : صاحب شتران گرگين شدند . اجراح ( aj h ) ع . ج جرح . اجراد ( ajr d ) ع . ج . جرد . اجراذ ( ejr z ) م . ع . اجرذه اجراذا : بيرون كرد او را و جدا ساخت . و اجرذه اليه : بيچاره كرد او را . اجرار ( ejr r ) م . ع . اجر اجرارا : نشخوار كرد شتر . و اجره رسنه : بگذاشت او را هرچه خواهد كند . و اجره الدين : مهلت داد او را در اداى دين . و اجر فلانا اغانيه : تبعيت كرد فلان را در سرود . و پير او گرديد . و اجره : نيزه زد آن را . و گذاشت نيزه را در زخم و مىكشيد آن را . و نيز اجرار . كفانيدن زبان شتر بچه تا شير نخورد . اجراز ( ajr z ) ص . ع . ارض اجراز : زمين بىگياه كه هيچ نرويانيده باشد . و يا علف ويرا خورانيده باشند . و زمين باران رسيده . وا . جسم و بدن مار يق طوت الحية الحية اجرازها اى جسمها . و ج جرز و جرز و جرز و جرز . اجراز ( ejr z ) م . ع . اجرزت الناقة : لاغر گرديد آن ماده شتر . و نيز اجراز : به قحط و خشك‌سال رسيدن . و مضطر كردن بسوى سختى المثل : اجرزنى و اتبعنى النوافل . اجراس ( ajr s ) ع . ج جرس . اجراس ( ejr s ) م . ع . آواز كردن بال مرغ بوقت تيز گذشتن . و يق اجرس الطائر اذا سمعت صوت مره . و آواز كردن سرودگوى در حدا . و آواز آمدن از پيرايه . و آواز پاى كسى شنيدن . و اجر سنى السبع در وقتى مىگوئى كه آواز جرس ترا بشنوند . اجراض ( ejr z ) م . خدو در گلو گيرانيدن كسى را - و يعدى بالباء يق : اجرضه بريقه . اجراف ( ajr f ) ع . ج جرف . اجراف ( ejr f ) م . ع . جرف چرانيدن شتر را . و اجرف المكان : رسيد آن . جاى را سيل جراف و به برد آن را . اجراك ( ajr ka ) م . ع . فعلت ذالك من اجراك : كردم اين كار را از بهر تو . اجرال ( ajr l ) ع . ج جرل و جرل . اجرال ( ejr l ) م . ع . اجرل اجرالا : كند زمين را تا بسنك رسيد . اجرام ( ajr m ) ا ج . ع . متاع و ادوات چوپان . و ج جرم و جرم . اجرام ( ajr m ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجسام ، ويژه اجسام كواكب ، و جواهرات . و احجار و اجرام چرخ و يا اجرام فلك : كواكب و ستاره‌ها . و اجرام عنصرى : بدنها و جسدها . اجرام ( ejr m ) م . ع . اجرم فلان اجراما : گناه كرد فلان . و اجرم عليه : گناه جست بر وى . و جنايت نهاد . و كذلك اجرم اليه . و اجرم هو : بزرگ و كلان گرديد او . و اجرم لونه : صاف شد گونهء او . و اجرم الدم به : چفسيد خون به او . و نيز اجرام : صاف شدن آواز . اجران ( ejr n ) م . ع . اجرن التمر اجرانا : گرد آورد خرماها را در خرمن جاى . اجران ( ajrrane ) ا . بصيغهء تثنيه ع . مردمان و پريان . اجرب ( ajrab ) ص . ع . گرگين . ج جرب و جربى ( jarb ) و اجارب و ج ج : جراب . اجربة ( ajrebat ) ج . ع . جريب و جراب . اجرة ( ojrat ) ا . ع . مزد و كرايه . اجرت ( ojrat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تزده و مزد . و تلافى . و كرايه و اجاره . و مواجب . و اجرت آسيا كردن و يا آسيا تيز كردن را تزده نيز گويند . اجرة ( ajerrat ) ع . ج جرت ( jerrat ) و جرير . اجرد ( ajrad ) ص . ع . شترى كه به بيمارى جرد مبتلا شده باشد . و بسيار سبقت‌كننده و درگذرنده . و مكان اجرد : جاى بىگياه . و كذلك فضاء اجرد . ج : اجارد . و رجل